Zapobieganie rakowi piersi
Rak piersi jest drugim co do częstotliwości występowania rodzajem raka na świecie po raku płuc (10,4% wszystkich przypadków) oraz piątym pod względem umieralności. Na świecie, rak piersi jest najczęściej występującym nowotworem złośliwym u kobiet, z częstotliwością występowania dwa razy wyższą niż rak jelita grubego i rak szyjki macicy i około 3 razy częstszym niż rak płuc. Wśród kobiet współczynnik umieralności na niego jest 25% większy niż w przypadku raka płuc. W 2005 roku na raka piersi zmarło 502000 osób (co stanowiło 7% wszystkich zgonów na raka i prawie 1% ogólnie wszystkich zgonów. Liczba zachorowań na raka piersi zwiększyła się znacznie od 1970, winą za to obarczany jest zachodni styl życia.
Liczba zachorowań na raka różni się znacznie na świecie, poczynając od małej liczby zachorowań w krajach mało rozwiniętych i największej w tych wysoko rozwiniętych.
Ponieważ piersi składają się z tych samych rodzajów tkanek u mężczyzn jak i u kobiet, rak piersi dotyka również mężczyzn. Przypadki zachorowania są jednak około 100 razy rzadsze niż u kobiet, mimo to, wskaźnik umieralności jest tak samo wysoki.
Objawy i symptomy. Pierwszym symptomem, czy też subiektywnym objawem, raka piersi jest guzek, wyczuwalny jako inny niż pozostałe elementy tkanki. Według Merck’a Manuala, ponad 80% przypadków raka jest wykrywana jako guzek przez samą kobietę. Według American Cancer Society, pierwszym klinicznym objawem jest pozytywny wynik badania mammograficznego. Guzki wykryte również w węzłach limfatycznych pod pachami lub w okolicach obojczyka mogą również wskazywać raka piersi.
Oznakami raka piersi innymi niż guzki mogą być zmiany w wielkości lub kształcie piersi, dołki w skórze, odwrócenie sutków lub samoistne upławy z jednego z sutków. Bolesność jest niepewnym instrumentem przy ustalaniu zachorowania na raka piersi, ale za to może wskazywać na inne problemy zdrowotne związane z piersiami, np. bolesność sutka.
Na rynku dostępne są również różne testy dna. Diagnostyka genetyczna umożliwia wykrycie mutacji w konkretnych genach, które mogą wskazywać na zwiększone ryzyko zachorowania. Osoba, która wykonała test dna i jego wynik okazał się pozytywny, może podjąć konkretne działania profilaktyczne, które być może uchronią ją przed zachorowaniem.
Profilaktyka.Niższy wiek podczas urodzenia pierwszego dziecka (mniej niż 24 lata), posiadanie większej ilości dzieci (ryzyko zmniejszony o około 7% przy każdym dziecku oraz karmienie piersią (4% przy każdym roku karmienia piersią; ze średnim ryzykiem ok 0.7) - wszystkie powyższe zostały powiązane ze zmniejszaniem ryzyka zachorowania na raka piersi. Ponadto, zakłada się, że wykonywanie ćwiczeń po jednej godzinie trzy razy w tygodniu zmniejsza ryzyko zachorowania do 40%.
Unikanie biernego palenia. Bierne palenie wpływa na zwiększenie ryzyka zachorowania do 70% u młodszych kobiet, głównie przed menopauzą.
Usunięcie macicy i jajników u kobiet ze zwiększonym ryzykiem, kiedy etap płodzenia dzieci jest już zakończony, zmniejsza ryzyko zachorowania na rak piersi do 60%, oraz ryzyko zachorowania na raka jajników do 96%
Estrogeny roślinne oraz soja
Estrogeny roślinne, czyli np. takie jak w nasionach soi były intensywnie badane pod kątem epidemiologicznym ludzi i zwierząt. Z badań tych wynika, że:
- przyjmowanie we wczesnej młodości roślinnego estrogenu, np. z produktów sojowych, może chronić w późniejszych latach przed rakiem piersi
- przyjmowanie roślinnego estrogenu w późniejszym wieku nie wpływa ani pozytywnie ani negatywnie na możliwość zachorowania na raka piersi
Kwas foliowy. Badania wykazały, że spożywanie kwasu foliowego przeciwdziała ryzyku zachorowania na raka piersi związanego ze spożywaniem alkoholu - kobiety spożywające alkohol, u których występuje wysokie stężenie kwasów foliowych nie są w grupie podwyższonego ryzyka. Badania prospektywne na ponad 17000 kobiet wykazały, że te które spożywają 40gram alkoholu (około 3-4 drinki) dziennie mają większe ryzyko zachorowania na raka piersi. Jednakże, w przypadku kobiet spożywających 200mikrogram kwasu foliowego (lub witaminy B9) dziennie, ryzyko zachorowania spada poniżej tego występującego u abstynentów. Kwas foliowy wpływa na syntezę, naprawę i funkcjonowanie DNA, mapy genetycznej człowieka, i jego niedobór może prowadzić do uszkodzenia DNA, które może prowadzić do raka piersi. Dodatkowo, badania wykazały, że dieta uboga w kwas foliowy może mięć wpływ na podwyższenie ryzyka zachorowania na raka trzustki i raka jelita grubego.
Kwas foliowy zawarty jest w owocach cytrusowych, sokach owocowych, ciemnych warzywach liściastych (takich jak szpinak), suszonej fasoli i groszku, witaminie B9.